Mục Mẫu số 2
Thông tư 09-TT — Thông tư 09-TT-1964 quy định mẫu và cách làm giấy xin gửi hàng và giấy vận chuyển hàng hóa bằng tàu sông, thuyền sông và thuyền biển do Bộ Giao thông Vận tải ban hành
Mẫu số 2(1). - Giấy vận chuyển (khổ 38cm x 28cm):
Điều 12 trong điều lệ của Hội đồng Chính phủ quy định cứ mỗi chuyến hàng, sau khi hàng đã xếp hết lên phương tiện vận tải, thuyền trưởng đã nhận xong hàng thì thuyền trưởng làm giấy vận chuyển cho chuyến hàng đó.
Giấy vận chuyển do thuyền trưởng làm là cơ sở chính thức của việc giao nhận hàng hóa và thanh toán cước phí vận tải.
Giấy vận chuyển làm thành năm bản.
Giấy vận chuyển phải có chữ ký của thủ trưởng xí nghiệp vận tải và có đóng dấu của xí nghiệp vận tải. Trường hợp thuyền trưởng nhận của chủ hàng ở những địa điểm xa xí nghiệp vận tải thì giấy vận chuyển không bắt buộc phải có ngay dấu của xí nghiệp vận tải nhưng khi gửi qua Ngân hàng để thanh toán thì phải có chữ ký của thủ trưởng và dấu của xí nghiệp vận tải hoặc dấu và chữ ký của ban quản trị hợp tác xã vận tải nếu bên vận tải là hợp tác xã.
Giấy vận chuyển tuyệt đối không được tẩy những chữ đã viết. Trường hợp có những chữ phải xóa hoặc phải thêm thì thuyền trưởng phải ký nhận rõ trong giấy có bao nhiêu chữ xóa và bao nhiêu chữ viết thêm. Trong giấy vận chuyển không được xóa quá năm chữ viết tay và thêm quá năm chữ (nguyên tắc này cũng áp dụng đối với giấy xin gửi hàng).
Thuyền trưởng có trách nhiệm phải lập giấy vận chuyển theo sự hướng dẫn như sau:
1. Như đã nói ở dòng (1) của giấy xin gửi hàng, vận chuyển bằng tầu sông thì để nguyên chữ “tầu sông”, gạch các chữ “thuyền sông” và “thuyền biển”, vận chuyển bằng thuyền sông thì để nguyên chữ “thuyền sông”, gạch chữ “tầu sông” và "thuyền biển” v.v… Số giấy vận chuyển do xí nghiệp vận tải ghi sẵn. Từ 2 đến 6. Các cột này, thuyền trưởng hoặc xí nghiệp ghi theo giấy xin gửi hàng của chủ hàng đã kê khai. 7, 8, 9. Tên, địa chỉ, số điện thoại và số tài khoản ở Ngân hàng của xí nghiệp vận tải: do xí nghiệp vận tải và hợp tác xã vận tải ghi sẵn.
10. Số đăng ký và trọng tải của phương tiện vận tải; do xí nghiệp hoặc hợp tác xã vận tải ghi theo giấy đăng ký và giấy phép lưu hành (ghi cả tên tầu nếu có). Cần ghi chính xác trọng tải của tầu, thuyền và dung tích của hầm để làm căn cứ tính cước cho những trường hợp thuê cả chuyến hoặc cả hầm.
11. Họ, tên người phụ trách phương tiện vận tải: ghi họ, tên thuyền trưởng hoặc người phụ trách thuyền, sà-lan (nếu có). Từ 12 đến 16. Ghi theo sự kê khai của chủ hàng ở giấy xin gửi hàng. Trường hợp có sự thay đổi trong giấy xin gửi hàng của chủ hàng đã có ghi chú ở cốt bị chú (cột 29) thì ghi theo bị chú – Ghi rõ hàng trong kế hoạch hay hàng ngoài kế hoạch, hàng chở theo hợp đồng nào, số mấy hoặc chở theo lệnh đột xuất số mấy, do cấp nào ký. Tất cả các hàng hóa không có hợp đồng đều coi là hàng đột xuất.
17. Thời hạn vận chuyển: Ghi theo sự thỏa thuận của hai bên. 18. Trách nhiệm xếp dỡ hàng hóa: Nguyên tắc là trách nhiệm xếp dỡ hàng hóa phải thi hành đúng như điều 2 của điều lệ Hội đồng Chính phủ đã quy định. Trường hợp đặc biệt, nếu có sự thương lượng thỏa thuận giữa hai bên, ghi theo sự thỏa thuận của hai bên. Riêng đối với các hợp tác xã vận tải thì trách nhiệm xếp dỡ hàng hóa lên xuống phương tiện vận tải do chủ hàng và bên vận tải thương lượng thỏa thuận.
19. Thời hạn xếp dỡ hàng: Trường hợp chưa có quy định cụ thể của địa phương thì ghi theo sự thỏa thuận của hai bên. Nếu việc xếp dỡ hàng hóa do bên vận tải đảm nhiệm thì không ghi thời gian xếp dỡ riêng mà ghi gộp thời hạn xếp dỡ vào thời hạn vận chuyển hàng hóa như quy định ở điều 17 điều lệ của Hội đồng Chính phủ.
20. Cách thanh toán và hình thức thanh toán: Ghi theo giấy xin gửi hàng đã kê khai và bên vận tải đã thỏa thuận. Cách thanh toán và hình thức thanh toán phải theo đúng nguyên tắc đã quy định trong điều 36 điều lệ của Hội đồng Chính phủ.
21. Giấy tờ kèm theo: Ghi theo kê khai của chủ hàng sau khi đã kiểm tra đủ giấy.
22. Ghi theo sự thỏa thuận của hai bên (ghi vắn tắt nhiệm vụ). Từ 23 đến 33 tất cả những cột này ghi theo giấy xin gửi hàng trừ cột về cự ly vận chuyển (25) không có trong giấy xin gửi hàng thì ghi theo con số công bố của cơ quan giao thông. Trường hợp có thay đổi, hai bên đã xác nhận thì ghi theo sự thay đổi.
32. Tỷ lệ hao hụt: Nếu hàng thuộc loại có tỷ lệ hao hụt đã được Nhà nước quy định thì ghi theo quy định của Nhà nước. Nếu Nhà nước chưa có quy định thì tỷ lệ hao hụt do hai bên thỏa thuận.
33. Kê khai giá trị hàng hóa: Nếu bên vận tải thống nhất với chủ hàng về giá trị kê trong giấy xin gửi hàng thì ghi giá trị ấy. Nếu hai bên không thống nhất với nhau, phải yêu cầu hội đồng vật giá xét định thì giá trị do hội đồng vật giá định. 34. Bị chú: Sau khi kiểm tra hàng hóa, giao nhận hàng hóa, nếu có vấn đề gì (không đúng số lượng, cặp chì niêm phong không nguyên vẹn, bao kiện có hiện tượng bao bì không tốt lắm v.v…) thì ghi vào cột này. Khi nhận hàng chở đi thì do thuyền trưởng ghi, khi bên vận tải trả hàng thì do chủ nhận ghi. Khi nhận hàng chuyên chở, nếu không có bị chú gì thêm thì thuyền trưởng chịu trách nhiệm về hàng hóa theo nội dung ghi trên giấy vận chuyển. Khi nhận hàng, nếu người nhận không có nhận xét gì thêm thì coi như bên vận tải đã hoàn thành trách nhiệm. Trường hợp giữa thuyền trưởng và người gửi hàng (lúc bên vận tải nhận hàng để chở) hoặc giữa thuyền trưởng và người nhận hàng (lúc bên vận tải trả hàng) không thống nhất ý kiến với nhau thì phải ghi vào cột bị chú, nếu cần thì làm biên bản kèm theo để ghi rõ quan điểm và ý kiến của hai bên. Cột này rất quan trọng đối với trường hợp có tranh chấp nên cần ghi vào cẩn thận, rõ ràng. 35. Cước và phụ phí: Bên vận tải căn cứ vào quy tắc cước và biểu cước hiện hành mà tính cước cho chuyến hàng để ghi vào giấy vận chuyển. Đối với vận chuyển bằng tầu biển, việc tính cước đơn giản, vì thế các số liệu để tính (bậc hàng, cước 1 tấn/km) có thể đưa ngay vào giấy vận chuyển. Nhưng đối với vận chuyển đường sông, các số liệu để tính cước rất nhiều, nếu đưa cả vào giấy vận chuyển thì sẽ choán nhiều chỗ và làm cho giấy quá đặc chữ và con số. Vì vậy trong giấy vận chuyển chỉ phải ghi tổng số tiền cước và phụ phí. Nếu sau này bên vận tải hay chủ hàng phát hiện tiền cước tính sai thì thanh toán lại với nhau. Việc thanh toán có hai trường hợp: Trường hợp chủ hàng thanh toán bằng tiền mặt hoặc bằng séc giao ngay cho bên vận tải và trường hợp thanh toán bằng các thể thức khác, tiền sẽ do Ngân hàng chuyển từ tài khoản của chủ hàng sang tài khoản của bên vận tải. Trường hợp thứ nhất, bên vận tải gạch những chữ ở phần bên trái (yêu cầu Ngân hàng trích…) và để nguyên phần bên phải (chủ hàng đã thanh toán…); trường hợp thứ hai, bên vận tải gạch phần bên phải và để nguyên phần bên trái.
40. Chứng nhận của cơ quan giao thông vận tải hoặc của cơ quan hữu quan khi cần thiết: Trường hợp có vấn đề gì cần yêu cầu các cơ quan này chứng nhận thì thuyền trưởng yêu cầu các cơ quan này chứng nhận vào giấy này (phương tiện vận tải đã đến bến giờ nào nhưng vắng mặt chủ hàng…). Giấy vận chuyển mầu trắng. Trong năm bản giấy vận chuyển thì hai bản có sọc mầu xanh nhạt, hai bản có sọc mầu vàng và một bản không có sọc. Xí nghiệp vận tải giao hai bản có sọc mầu xanh nhạt cho người gửi hàng, người gửi hàng giữ một bản và gửi một bản cho người nhận hàng. Xí nghiệp vận tải giữ một bản có sọc mầu vàng. Thuyền trưởng giữ một bản có sọc mầu vàng mang theo hàng. Bản không có sọc gửi Ngân hàng để thanh toán cước phí và phụ phí vận tải. Nếu là hàng nguy hiểm thì thêm một sọc đỏ ở ngay dưới sọc mầu xanh nhạt hoặc sọc mầu vàng. Các sọc rộng 2cm, từ góc trái phía trên qua góc phải phía dưới. Giấy xin gửi hàng và giấy vận chuyển (đặc biệt là giấy vận chuyển) có ý nghĩa và tầm quan trọng rất lớn về mặt pháp lý để đề cao tinh thần trách nhiệm của chủ hàng và bên vận tải đối trước nhiệm vụ bảo đảm hoàn thành chỉ tiêu kế hoạch vận chuyển hàng hóa của Nhà nước và yêu cầu vận chuyển hàng hóa của nhân dân. Bởi vậy các chủ hàng và bên vận tải phải đề cao tinh thần trách nhiệm, tinh thần hợp tác xã hội chủ nghĩa, căn cứ vào các quy định của điều lệ của Hội đồng Chính phủ và sự hướng dẫn của thông tư này mà làm giấy xin gửi hàng và giấy vận chuyển cho đầy đủ và đúng đắn. Các Sở, Ty Giao thông vận tải phải tổ chức hướng dẫn cho các đơn vị vận tải đặc biệt chú ý hướng dẫn các hợp tác xã vận tải cách làm giấy vận chuyển để tránh những trường hợp làm không đúng như quy định của thông tư này. Trong thực tế, nếu có quy định nào hoặc sự hướng dẫn nào chưa được sát lắm hoặc còn thiếu thì bên chủ hàng cũng như bên vận tải kịp thời phản ảnh ngay về Bộ Giao thông vận tải để Bộ kịp nghiên cứu, bổ sung cho thông tư. Cục Vận tải đường thủy và Văn phòng Bộ có trách nhiệm theo dõi tập hợp tình hình báo cáo với Bộ và trong những trường hợp cần thiết. Cục Vận tải đường thủy có nhiệm vụ hướng dẫn các xí nghiệp vận tải thi hành cho đúng tinh thần của điều lệ của Hội đồng Chính phủ và thông tư này của Bộ. (1) Mẫu số 1 không đăng Công báo. (1) Mẫu số 2 không đăng Công báo.
Mục Mẫu số 2 Thông tư 09-TT