Mục II › 4 › đoạn 1

4. Thuế thu nhập doanh nghiệp: 4.1. Kiểm tra chi phí hợp lý: Xác định các khoản chi phí hợp lý được trừ để tính thu nhập chịu thuế thực hiện theo quy định tại mục III, phần B Thông tư số 99/1998/TT-BTC ngày 14/7/1998 hướng dẫn thi hành Nghị định số 30/1998/NĐ-CP ngày 13/5/1998 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật thuế thu nhập doanh nghiệp và hướng dẫn tại tiết b, điểm 3, mục I phần thứ hai Thông tư số 89/1999/TT-BTC ngày 16/7/1999 của Bộ Tài chính cần lưu ý: - Nguyên giá TSCĐ, thời gian sử dụng TSCĐ, phương pháp trích khấu hao TSCĐ được thực hiện theo chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao TSCĐ ban hành kèm theo Quyết định số 166/1999/QĐ/BTC ngày 30/12/1999 của Bộ trưởng Bộ Tài chính. 4.1.2. Chi phí nguyên liệu, vật liệu, nhiên liệu, năng lượng, hàng hóa và các chi phí gia công chế biến, vận chuyển, bốc xếp, bảo quản, thu mua phải có hóa đơn chứng từ theo quy định của Bộ Tài chính. - Trường hợp mua vật tư, hàng hóa là sản phẩm nông, lâm, thuỷ sản hoặc dịch vụ nhỏ lẻ của người không kinh doanh, cơ sở sản xuất kinh doanh phải lập bảng kê ghi rõ họ, tên, địa chỉ người bán, số lượng hàng hóa, đơn giá, thành tiền, giá dịch vụ cung ứng; giám đốc cơ sở sản xuất kinh doanh duyệt chi và chịu trách nhiệm trước pháp luật. Trường hợp cơ sở kinh doanh kê khai giá mua hàng hóa trên bảng kê cao hơn giá thị trường tại thời điểm mua thì cơ quan thuế ấn định mức giá để xác định chi phí tính thuế thu nhập. - Nếu đơn vị nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ thì doanh thu và chi phí không bao gồm thuế GTGT, nếu nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp thì doanh thu và chi phí bao gồm cả thuế GTGT. - Đối với vật tư hàng hóa được khấu trừ thuế đầu vào theo tỷ lệ (%) trên cơ sở hóa đơn bán hàng và bảng kê mua hàng thì cơ sở kinh doanh chỉ được hạch toán vào chi phí sản xuất kinh doanh để tính thu nhập doanh nghiệp bằng doanh số mua, trừ (-) số đã được khấu trừ thuế. 4.1.3. Chi phí tiền lương, tiền công, các khoản mang tính chất tiền lương, tiền công: - Đối với doanh nghiệp Nhà nước: về nguyên tắc, tiền lương tính vào chi phí hợp lý để xác định thu nhập chịu thuế không vượt quá đơn giá tiền lương do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phù hợp với khối lượng công việc đã hoàn thành và chế độ xây dựng đơn giá tiền lương do Nhà nước quy định tại Nghị định số 28/CP ngày 28/3/1997 của Chính phủ về đổi mới, quản lý tiền lương, thu nhập trong các DNNN, Thông tư số 13/LĐ-TBXH-TT ngày 10/4/1997 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội hướng dẫn thực hiện phương pháp xây dựng đơn giá tiền lương và quản lý tiền lương thu nhập trong DNNN, Thông tư liên tịch số 18/1998/TTLT-BLĐTBXH-BTC ngày 31/12/1998 của Liên Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội - Tài chính về việc hướng dẫn xác định quỹ tiền lương thực hiện khi doanh nghiệp Nhà nước không đảm bảo chỉ tiêu nộp Ngân sách và lợi nhuận, Thông tư liên tịch số 19/1999/TTLT-BLĐTBXH-BTC ngày 14/8/1999 của Liên bộ Lao động - Thương binh và Xã hội - Tài chính hướng dẫn bổ sung Thông tư số 18/1998/TTLT-BLĐTBXH-BTC ngày 31/12/1998 của các văn bản hướng dẫn Nghị định số 28/CP (nêu trên). Lưu ý: Trường hợp doanh nghiệp kinh doanh chưa có lãi và doanh nghiệp chưa xây dựng định mức lao động, chưa có đơn giá tiền lương do cấp có thẩm quyền phê duyệt thì quỹ tiền lương thực hiện không vượt quá quỹ tiền lương cơ bản được xác định theo số lao động thực tế sử dụng bình quân năm nhân (x) với hệ số tiền lương bình quân (gồm: hệ số cấp bậc và hệ số phụ cấp lương theo chế độ quy định của Nhà nước) và mức lương tối thiểu do Nhà nước quy định. - Đối với các cơ sở kinh tế ngoài quốc doanh: Việc xác định chi phí tiền lương, tiền công để xác định thu nhập chịu thuế được căn cứ vào hợp đồng thoả thuận giữa người lao động với cơ sở sản xuất kinh doanh và phù hợp với đơn giá tiền lương, tiền công đã đăng ký với cơ quan thuế. Trường hợp phát hiện lương thực trả thấp hơn tiền lương theo hợp đồng đã hạch toán vào chi phí thì chỉ tính vào chi phí theo lương thực trả. Trường hợp đơn vị không có hợp đồng thoả thuận, không đăng ký tiền lương với cơ quan thuế thì tiền lương, tiền công tính trong chi phí hợp lý để xác định thu nhập chịu thuế căn cứ theo định mức tiền lương, tiền công do Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố quyết định. 4.1.4. Chi phí tiền ăn giữa ca: Chi phí tiền ăn giữa ca cho người lao động do giám đốc cơ sở sản xuất kinh doanh quyết định phù hợp với hiệu quả sản xuất kinh doanh nhưng mức chi cho mỗi người không vượt quá mức lương tối thiểu Nhà nước quy định đối với công chức Nhà nước (năm 2000 là 180.000đ/người/tháng) 4.1.5. Khoản chi bảo hộ lao động, đồng phục: Chỉ được hạch toán vào chi phí hợp lý để xác định thu nhập chịu thuế khoản chi bằng hiện vật về bảo hộ lao động, đồng phục. 4.1.6. Chi phí quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại, tiếp cận, khánh tiết, chi phí giao dịch, đối ngoại, chi phí hội nghị và các loại chi phí khác (ngoài các khoản chi phí đã hướng dẫn tại mục III, phần B, Thông tư số 99/1998/TT-BTC ngày 14/7/1999 của Bộ Tài chính) phải có chứng từ theo quy định và gắn với kết quả hoạt động sản xuất, kinh doanh nhưng không vượt quá mức khống chế quy định. Lưu ý: Tổng chi phí để xác định mức khống chế là các khoản mục chi liệt kê từ điểm 1 đến điểm 10 tại mục III, phần B, Thông tư số 99/1998/TT-BTC nêu trên, không bao gồm chi phí quảng cáo, tiếp thị, khuyến mại, tiếp tân, khánh tiết, chi phí giao dịch, đối ngoại, chi phí hội nghị và các loại chi phí khác. 4.1.7. Trích các khoản dự phòng: Trích các khoản dự phòng giảm giá hàng tồn kho, dự phòng công nợ khó đòi, dự phòng giảm giá chứng khoán tại doanh nghiệp thực hiện theo quy định tại Thông tư số 64 TC/TCDN ngày 15/9/1997 của Bộ Tài chính, đối với các doanh nghiệp ngoài quốc doanh cũng được áp dụng theo Thông tư nêu trên. Riêng đối với việc trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro trong hoạt động Ngân hàng của tổ chức tín dụng áp dụng theo quy định ban hành kèm theo Quyết định số 488/2000/QĐ/NHNN5 ngày 27/11/2000 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. 4.1.10. Các khoản chi không được tính vào chi phí hợp lý để xác định thu nhập chịu thuế theo quy định tại Điểm 15 Mục III phần B Thông tư số 99/1998/TT-BTC. * Nguyên tắc chung: Các khoản chi phải có đầy đủ chứng từ hợp pháp, mọi khoản chi không có chứng từ hoặc chứng từ không hợp pháp đều phải loại bỏ chi phí khi tính thuế thu nhập. 4.2. Các khoản thu nhập chịu thuế khác được quy định tại Mục IV Phần B Thông tư số 99/1998/TT-BTC cần lưu ý: Trường hợp các doanh nghiệp trong nước liên doanh với nhau theo hình thức hợp đồng thì thu nhập của hợp đồng liên doanh phải nộp thuế thu nhập, bên nhận liên doanh có trách nhiệm kê khai và nộp thuế thu nhập. Sau khi nộp thuế thu nhập, phần thu nhập được chia không phải tính vào thu nhập chịu thuế để tính thuế thu nhập ổn định nhưng phải tổng hợp vào thu nhập để tính thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung (nếu có) và trang trải các chi phí liên quan đến hoạt động liên doanh.