Mục II › đoạn 1
Thông tư 07 TC/CTN — Hướng dẫn việc thi hành Pháp lệnh ngày 23-6-1980 của Uỷ ban thường vụ quốc hội và chỉ thị số 202-TTg ngày 25/6/1980 của thủ tướng Chính phủ về việc sửa đổi và bổ sung một số điểm về chính sách thuế công thương nghệp và thuế sát sinh.
CHỈ ĐẠO VÀ KIỂM TRA CHẶT CHẼ VIỆC THỰC HIỆN CÁC ĐIỂM SỬA ĐỔI VÀ BỔ SUNG VỀ CHÍNH SÁCH THEO PHÁP LỆNH CỦA UỶ BAN THƯỜNG VỤ QUỐC HỘI VÀ CHỈ THỊ CỦA THỦ TƯỚNG CHÍNH PHỦ
Pháp lệnh của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội đã nêu rõ nội dung của những điểm sửa đổi và bổ sung về chính sách, Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ đã hướng dẫn cụ thể việc thi hành. Bộ Tài chính lưu ý các ngành và Uỷ ban Nhân dân các địa phương một số điểm cụ thể trong việc thi hành như sau:
1/ Về suất miễn thu: Suất miễn thu làm một phần thu nhập kinh doanh (doanh thu trừ hao phí về nguyên nhiên vật liệu máy móc) của người sản xuất kinh doanh công thương nghiệp tập thể hoặc cá thể, được miễn không tính thuế lợi tức doanh nghiệp. Điều 14 của Điều lệ thuế công thương nghiệp ban hành theo Nghị quyết số 200-NQ/TVQH ngày 18/1/1966 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định mức miễn thu đối với người lao động tiểu công nghiệp, thủ công nghiệp, xây dựng, vận tải ... từ 19 đến 38đ/1 tháng. Nay, trước tình hình giá cả và mức sinh hoạt có nhiều thay đổi so với trước, để bảo đảm cho người lao động tiểu công nghiệp, thủ công nghiệp có mức thu nhập tương đương với công nhân quốc doanh, Pháp lệnh ngày 23/6/1980 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội nâng mức miễn thu đối với tiểu công nghiệp, thủ công nghiệp, xây dựng, vận tải ... lên ngang với mức bình quân lương chính của công nhân quốc doanh cùng ngành. Đi liền với việc nâng suất miễn thu đối với lao động các ngành sản xuất, suất miễn thu của ngành phục vụ ăn uống, thương nghiệp cũng được nâng lên tương ứng (ngành phục vụ và ăn uống thấp hơn ngành sản xuất tiểu công nghiệp thủ công nghiệp 10% và ngành thương nghiệp thấp hơn ngành sản xuất thủ công nghiệp và tiểu công nghiệp 20%).
Theo nguyên tắc tính suất miễn thu đã nêu rõ trong Pháp lệnh và Chỉ thị hướng dẫn của Thủ tướng Chính phủ, Uỷ ban Nhân dân các tỉnh, thành phố, đặc khu trực thuộc Trung ương căn cứ vào kế hoạch tiền lương năm 1980 để xác định mức bình quân lương chính của 4 ngành lớn: công nghiệp, vận tải, xây dựng, nông nghiệp quốc doanh để làm căn cứ định suất miễn thu cho tiểu công nghiệp và thủ công nghiệp, vận tải, xây dựng, nông nghiệp ... thuộc khu vực tập thể và cá thể (nếu mức bình quân lương chính của công nghiệp quốc doanh là 60 đồng thì mức miễn thu đối với tiểu công nghiệp thủ công nghiệp là 60 đồng; mức bình quân lương chính của vận tải quốc doanh là 62 đồng thì suất miễn thu đối với vận tải tập thể hoặc cá thể là 62 đồng ...)
Để bảo đảm thống nhất về nguyên tắc trong cả nước, quan hệ hợp lý giữa các địa phương và sát với tình hình cụ thể ở từng địa phương và có sự phân biệt giữa các ngành cần khuyến khích hay không cần khuyến khích, Uỷ ban Nhân dân các tỉnh, thành phố, đặc khu trực thuộc Trung ương, căn cứ vào tình hình sản xuất và sinh hoạt cụ thể ở các vùng lớn ở địa phương để xét mức miễn thu cụ thể cho từng ngành hay ở từng vùng cao hơn hay thấp hơn suất miễn thu chung của địa phương: 5%, 10%, 15%. Những ngành và ở những nơi suất miễn thu cao hơn suất miễn thu chung là những ngành lao động nặng nhọc, có nhiều khó khăn, ở những nơi đời sống đắt đỏ, cần được khuyến khích. Những ngành lao động nhẹ, thuận lợi, ở những nơi giá sinh hoạt rẻ, không cần khuyến khích thì mức miễn thu thấp hơn.
Đối với các ngành phục vụ ăn uống và ngành thương nghiệp thì lấy suất miễn thu đối với tiểu công nghiệp thủ công nghiệp ở địa phương giảm đi 10% để áp dụng cho ngành phục vụ ăn uống, giảm đi 20% để áp dụng cho ngành thương nghiệp.
Sau khi xét và quy định suất miễn thu cụ thể sẽ áp dụng ở địa phương, Uỷ ban Nhân dân các tỉnh, thành phố, đặc khu trực thuộc Trung ương báo cáo cho Bộ Tài chính (kèm theo các căn cứ tính toán) để xem xét quan hệ giữa các địa phương trước khi công bố thi hành, suất miễn thu được xác định như trên là để thi hành từ 1/7/1980. Khi nào có sự thay đổi về tiền lương Bộ Tài chính sẽ hướng dẫn việc tính suất miễn thu.
2/ Về việc vận dụng các thuế biểu theo điều 16, 22, và 24 mới của điều lệ thuế công thương nghiệp.
Việc xoá bỏ thuế lợi tức vượt mức theo luỹ tiến toàn phần, thay thế bằng biểu thuế lợi tức theo luỹ tiến từng phần có ý nghĩa khuyến khích công thương nghiệp tập thể và cá thể yên tâm phát triển sản xuất, mở rộng kinh doanh đúng hướng, tôn trọng những nguyên tắc và chế độ quản lý của Nhà nước, hăng hái làm đầy đủ nghĩa vụ đóng góp cho Tổ quốc.
Yêu cầu đối với chỉ đạo và quản lý thuế là phải nhất thiết không để sót hộ sản xuất kinh doanh và xác định đúng doanh thu của từng hộ để vận dụng chính sách thuế của Nhà nước, bảo đảm tính công bằng và hợp lý của chính sách, phát huy tác dụng của công tác thuế phục vụ việc quản lý và kiểm soát của Nhà nước đối với hoạt động công thương nghiệp tập thể và cá thể, tham gia quản lý thị trường, hạn chế và ngăn chặn làm ăn phi pháp.
Các biểu thuế được sửa đổi lại (biểu thuế mới) là để thi hành thống nhất trong cả nước, thay thế điều 3 và điều 4 của Quyết định số 327/CP ngày 30/12/1978 của Hội đồng Chính phủ đang thi hành ở miền Nam.
Đề vận dụng những quy định của Pháp lệnh của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội và Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ, Uỷ ban Nhân dân các tỉnh, thành phố và đặc khu trực thuộc Trung ương cần nắm và phân tích tình hình hoạt động công thương nghiệp tập thể và cá thể ở địa phương, yêu cầu về sản xuất và đời sống của dân, soát lại phương hướng và kế hoạch phát triển và cải tạo công nghiệp và tiêu thủ công nghiệp, vận tải, xây dựng ... ở từng vùng ... trên cơ sở đó mà xác định cụ thể ngành nào cần khuyến khích đi vào làm ăn tập thể, ngành nào chưa cần và ngành nào và ở đâu thì để phát triển sản xuất riêng lẻ thì có lợi hơn (ví dụ như: thủ công mỹ nghệ, đan lát thô sơ).
Đối với những ngành nghề và ở những nơi để sản xuất phân tán và riêng lẻ có lợi hơn thì hộ sản xuất riêng lẻ nộp thuế theo biểu thuế lợi tức doanh nghiệp đối với hợp tác xã không cộng thêm một tỷ lệ phần trăm nào. Đối với những ngành nghề và ở những nơi cần đưa vào làm ăn tập thể nhưng địa phương chưa có kế hoạch vận động tổ chức dân đi vào làm ăn tập thể hoặc là ngành nghề ấy tổ chức đi vào làm ăn tập thể cũng tốt, để làm ăn riêng lẻ cũng không hại gì thì áp dụng mức cộng thêm 5%. Đối với những ngành nghề và ở những nơi xét cần và có điều kiện vận động tổ chức làm ăn tập thể, thì mức thuế của các hộ riêng lẻ cộng thêm 10% mức thuế đã tính.
3/ Về thuế buôn chuyến: Điều 34 điều lệ thuế công thương nghiệp quy định 4 bậc thuế buôn chuyến 5%, 7%, 10% và 12% thu vào những người buôn bán không thường xuyên, có tính thời vụ, khối lượng hàng không lớn và không phải là những nông dân đem bán những nông sản phẩm còn lại ở các chợ trong khu vực tự sản tự tiêu, sau khi đã hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế và bán theo hợp đồng 2 chiều cho Nhà nước. Hiện nay ở nhiều địa phương, nhất là ở các tỉnh miền Nam, vì mậu dịch quốc doanh còn yếu, Uỷ ban Nhân dân các địa phương còn cho phép một số người mua và vận chuyển hàng từ vùng này đến vùng khác với khối lượng tương đối lớn. Để phát huy tác dụng quản lý và kiểm soát của công tác thuế, phục vụ thu mua nắm nguồn hàng trong tay Nhà nước, pháp lệnh đã bổ sung thêm một thuế suất 15% thu vào trường hợp buôn chuyến lớn.
Căn cứ để phân biệt buôn chuyến nhỏ và buôn chuyến lớn là doanh thu kết hợp với cơ cấu mặt hàng của một chuyến hàng. Để vận dụng thống nhất trong cả nước và căn cứ vào tính hình hoạt động buôn chuyến hiện nay, Bộ quy định cụ thể như sau: Thuế suất buôn chuyến 15% được áp dụng đối với những chuyến hàng thuộc loại hàng chịu thuế buôn chuyến 10% và có doanh thu từ 4.000đ trở lên như gà, vịt, trứng, cá, lợn giống ... các loại quà thuốc loại mậu dịch thu mua, và những loại hàng chịu thuế buôn chuyến 12% có doanh thu từ 3.000 đồng trở lên (như đồ trang trí, đồ cũ, hàng công nghệ phẩm được phép buôn chuyến).
Dưới những mức doanh thu nói trên, thì áp dụng các thuế suất 5%, 7%, 10% hay 12% theo từng loại hàng.
Thuế buôn chuyến là loại thuế áp dụng đối với những người buôn bán không thường xuyên, có tính thời vụ. Đối với những hộ buôn bán chuyên nghiệp nhưng không cố định, (buôn bán lưu động) hoặc kết hợp cả buôn bán cố định và buôn bán lưu động, thì phải kê khai xin đăng ký cụ thể và chịu thuế doanh nghiệp và thuế lợi tức, như các hộ buôn bán chuyên nghiệp khác.
Mục II › đoạn 1 Thông tư 07 TC/CTN