Về việc tăng cường công tác thống kê để đáp ứng yêu cầu đổi mới cơ chế quản lý

Toàn văn

1. Toàn văn

   Trong những năm qua ngành Thống kê Bến Tre được sự quan tâm giúp đỡ của các cấp uỷ Đảng, chính quyền các cấp và Tổng cục Thống kê nên tuy còn gặp nhiều khó khăn nhưng đã cố gắng khắc phục và đạt được một số kết quả nhất định trong việc tổ chức hệ thống thống kê từ xã, phường đến huyện, thị xã và sở, ban ngành đến việc thu thập tổng hợp, phân tích phục vụ cho Tỉnh uỷ, Uỷ ban nhân dân tỉnh và các cấp, các ngành trên các mặt sản xuất, phân phối lưu thông, đời sống xã hội… Nhưng nhìn chung trước yêu cầu đổi mới, công tác thống kê đã bộc lộ nhiều nhược điểm.
   - Các thông tin cần thiết không được cung cấp kịp thời, độ tin cậy của số liệu thống kê còn thấp, nhất là chỉ tiêu về giá trị tổng hợp, chất lượng báo cáo phân tích kinh tế - xã hội còn nhiều hạn chế, chưa đi sâu vào các mối quan hệ lớn của nền kinh tế quốc dân. Công tác cân đối chưa thành hệ thống, còn thiếu nhiều bảng cân đối quan trọng.
   - Các đơn vị kinh tế cơ sở quốc doanh và tập thể buông lỏng công tác hạch toán trong các đơn vị kinh tế cơ sở vi phạm chế độ hạch toán và thống kê ngày càng nghiêm trọng, báo cáo sai sự thật để đối phó với việc kiểm tra của các cơ quan chức năng. Từ đó làm cho vật tư, tài sản Nhà nước bị chiếm dụng và thất thoát, quyền làm chủ tập thể của cán bộ, công nhân viên bị vi phạm hoặc vô hiệu hóa.
   - Sự yếu kém của công tác hạch toán và thống kê trước hết là trách nhiệm thuộc cơ quan thống kê ở cấp tỉnh, của các huyện, thị xã và các sở, ban ngành. Cục Thống kê chưa quan tâm đúng mức và chưa có những biện pháp hiệu quả để nâng cao độ tin cậy của thông tin, thiếu chủ động đón bắt những yêu cầu lãnh đạo của Đảng và Nhà nước của Tỉnh uỷ và Uỷ ban nhân dân tỉnh…về những thông tin cần thiết để giải quyết những vấn đề về chiến lược kinh tế - xã hội cũng như những vấn đề cấp bách, nên không kịp thời xử lý và cung cấp các thông tin có liên quan. Mặt khác lãnh đạo các đơn vị kinh tế cơ sở chưa nghiêm chỉnh chấp hành chế độ hạch toán và thống kê của Nhà nước như báo cáo chậm trễ, thiếu nhiều biểu và nhiều chỉ tiêu quan trọng, nhiều báo cáo sai sự thật. Lãnh đạo các cấp, các ngành chưa thật sự thực hiện kiểm tra, đôn đốc và tạo điều kiện thuận lợi để bộ máy thống kê hoàn thành nhiệm vụ. Đội ngũ cán bộ làm công tác thống kê còn thiếu về số lượng, trình độ chuyên môn nghiệp vụ chưa theo kịp yêu cầu và thường bị thay đổi.
   Để nâng cao chất lượng và hiệu quả của thông tin thống kê phục vụ cho yêu cầu đổi mới cơ chế quản lý, thực hiện nghiêm chỉnh Chỉ thị số 105/CT ngày 14/4/1988 của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng về việc tăng cường công tác thống kê, để đáp ứng yêu cầu đổi mới cơ chế quản lý, Uỷ ban nhân dân tỉnh chỉ thị:
   1. Uỷ ban Kế hoạch tỉnh phải sớm nghiên cứu triển khai đổi mới công tác thống kê về nội dung, phương pháp và tổ chức để đáp ứng yêu cầu thông tin kinh tế và phân tích kinh tế. Áp dụng nhiều hình thức thu thập số liệu, nâng cao độ tin cậy của số liệu thống kê, xử lý nghiêm minh đối với các hiện tượng báo cáo sai sự thật. Phát triển mạnh các hình thức dịch vụ thông tin hoạt động theo phương thức hạch toán kinh tế. Đây là hướng đúng và phải có kế hoạch làm từng bước, làm vững chắc. Chỉ có làm như vậy công tác thống kê Bến Tre mới vượt khỏi thực trạng trì trệ và khó khăn hiện nay.
   Trước mắt cần khẩn trương giải quyết những vấn đề sau đây:
   a) Tổng kết công tác thống kê năm 1987 và đánh giá cho được những đạt được, những gì còn thiếu sót và tồn tại trên các mặt nội dung, phương pháp và tổ chức, những tiến bộ và tồn tại trong thu thập, tổng hợp, phân tích trên các lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, phân phối lưu thông, văn hóa xã hội, đồng thời đề ra phương hướng nhiệm vụ năm 1988 và những năm tiếp theo như Nghị quyết 3 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VI đã chỉ rõ: “công tác thống kê phải được đổi mới cả về nội dung phương pháp và tổ chức để đáp ứng yêu cầu thông tin… phát triển mạnh các hình thức dịch vụ thông tin hoạt động theo phương thức hạch toán kinh tế. Chỉ có làm như vậy ngành thống kê Bến Tre mới tạo được một bước ngoặc và mới đáp ứng việc thực hiện cơ chế mới.
   b) Căn cứ vào yêu cầu thông tin để thực hiện chức năng quản lý Nhà nước đối với các cấp các ngành, các đơn vị cơ sở xem xét lại chế độ báo cáo và điều tra định kỳ đang áp dụng cho các ngành, các cấp và đơn vị cơ sở về nông nghiệp, công nghiệp, phân phối lưu thông, văn hóa xã hội…còn có những gì chưa hợp lý và những khó khăn trở ngại gì chưa làm được, nguyên nhân do đâu.
   Những biểu báo thuộc chế độ nào cần làm toàn diện hay điển hình, đồng thời bổ sung vào chế độ báo cáo và điều tra thống kê những thông tin mới cần thiết cho việc nghiên cứu chất lượng hiệu quả, cơ cấu nhịp độ phát triển kinh tế của tỉnh. Những chế độ báo cáo và điều tra nào xét thấy cần tinh giảm hoặc không phù hợp thuộc Tổng cục Thống kê ban hành cần kiến nghị với Tổng cục Thống kê cách giải quyết, những chế độ báo cáo nào thuộc Uỷ ban nhân dân tỉnh ban hành thì kiến nghị với Uỷ ban.
   c) Trên cở sở yêu cầu thông tin đã được xem xét, Uỷ ban Kế hoạch cần tăng cường chỉ đạo về nội dung biểu mẫu, phương pháp thu thập thông tin, phương pháp tính toán và phân tích kinh tế đối với các sở, ban ngành, các huyện, thị xã, các đơn vị kinh tế cơ sở trong đó chú trọng vào 3 chương trình kinh tế lớn, các đơn vị trọng điểm. Mặt khác phải thường xuyên kiểm tra việc chấp hành chế độ hạch toán và báo cáo thống kê đối với huyện, thị xã, các ban ngành và các đơn vị cơ sở phát hiện sự vi phạm chế độ hạch toán và thống kê và yêu cầu các Uỷ ban nhân dân huyện, thị xã, Giám đốc sở, ban ngành, các đơn vị cơ sở có biện pháp khắc phục kịp thời. Trường hợp nghiêm trọngy thì báo cáo với Chủ tịch UBND tỉnh để xử lý.
   d) Cần nắm chắc lại đội ngũ cán bộ thống kê từ tỉnh đến cơ sở, đẩy mạnh việc bồi dưỡng nghiệp vụ cho cơ sở, trước hết chú trọng đơn vị và ngành nằm trong 3 chương trình kinh tế lớn và đưa công tác hạch toán và thống kê đi vào kỷ cương nền nếp trên cơ sở thực hiện nghiêm túc hệ thống chứng từ sổ sách hạch toán. Mặt khác khẩn trương chuẩn bị cho việc triển khai Pháp lệnh kế toán và thống kê của Hội đồng Nhà nước đã thông qua, triển khai các chế độ báo cáo mới Nhà nước ban hành.
   e) Chủ động hoặc phối hợp với các ngành các cấp liên quan thực hiện các cuộc điều tra chuyên đề. Công việc này những năm trước chưa làm được và mới chỉ làm những cuộc điều tra định kỳ hoặc yêu cầu của UBND tỉnh nên những số liệu và tình hình phục vụ cho nghiên cứu chuyên đề hoặc các đề án thiếu căn cứ. Do đó Uỷ ban Kế hoạch cần đẩy mạnh việc chủ động hoặc phối hợp với các ngành các cấp liên quan thực hiện các cuộc điều tra chuyên đề nghiên cứu cải tiến nội dung và hình thức thông tin nhanh nhằm nghiên cứu sâu một số vấn đề mới bức thiết về kinh tế - xã hội đang có những diễn biến phức tạp hiện nay trên địa bàn của huyện và tỉnh.
   2. Uỷ ban nhân dân các huyện, thị xã sau khi tiếp nhận quản lý cán bộ ở Phòng Thống kê do Tổng cục Thống kê bàn giao, cần nhanh chóng ổn định tổ chức trên cơ sở chức năng nhiệm vụ thống kê đã được Hội đồng Bộ trưởng quy định theo nguyên tắc quản lý thống nhất của hệ thống thống kê trong cả nước. Có biện pháp chỉ đạo chặt chẽ, toàn diện để việc thu nhập và cung cấp thông tin cho lãnh đạo và cho cơ quan thống kê cấp trên theo chế độ hiện hành không bị gián đoạn. Khi sắp xếp tổ chức thống kê ở huyện, thị xã phải quán triệt yêu cầu tinh giảm gọn nhẹ nhưng bảo đảm hoàn thành được nhiệm vụ kịp thời, chính xác có hiệu quả. Chú ý bố trí những cán bộ đã được đào tạo có trình độ nghiệp vụ đủ sức thực hiện kế hoạch thông tin, khi thay đổi cán bộ thống kê, cần xin ý kiến cấp trên.
   3. Sở, ban ngành ở tỉnh phải củng cố và tăng cường bộ máy hạch toán và thống kê để đáp ứng yêu cầu chỉ đạo của ngành và đảm bảo đầy đủ hệ thống để đáp ứng yêu cầu chỉ đạo của ngành và đảm bảo đầy đủ hệ thống chỉ tiêu biểu mẫu báo cáo cho Tỉnh uỷ, UBND tỉnh và các cơ quan chức năng kịp thời, đầy đủ đồng thời cần tăng cường công tác kiểm tra đôn đốc các đơn vị cơ sở thuộc ngành quản lý chấp hành đầy đủ chế độ hạch toán và báo cáo thống kê.
   4. Các đơn vị cơ sở phải thực hiện nghiêm chỉnh chế độ báo cáo thống kê kế toán thống nhất, thực hiện đầy đủ chế độ hạch toán ban đầu để làm cơ sở cho hệ thống hạch toán thống nhất ở xí nghiệp và chỉ có thực hiện nghiêm chỉnh chế độ hạch toán ban đầu thì mới chống được phong cách lãnh đạo quan liêu buông lỏng quản lý. Thực hiện tốt công tác phân tích hoạt động kinh tế một cách thường xuyên và đều đặn, khâu này làm tốt thì những số liệu hạch toán mới trở thành những con số biết nói giúp cho xí nghiệp đánh giá chính xác tình hình thực hiện kế hoạch Nhà nước đánh giá được đúng thực trạng năng lực sản xuất của xí nghiệp, có căn cứ để xây dựng và bảo vệ kế hoạch.
   Chất lượng của hệ thống thông tin kinh tế - xã hội trực tiếp phụ thuộc vào sự tổ chức thông tin của các ngành các cấp. Do vậy tăng cường thông tin thống kê kinh tế - xã hội đáp ứng yêu cầu đổi mới quản lý của Đảng và Nhà nước không chỉ là trách nhiệm của Uỷ ban Kế hoạch mà còn là nhiệm vụ chung của các sở, ban ngành, UBND các cấp và đơn vị cơ sở.
   Ban Tổ chức Chính quyền tỉnh kết hợp với Uỷ ban Kế hoạch, UBND các huyện, thị xã xem xét lại toàn bộ đội ngũ thống kê của tỉnh, kịp thời bổ sung những cán bộ có chất lượng theo yêu cầu.
   Uỷ ban Kế hoạch, ngành thống kê nắm chắc đội ngũ cán bộ thống kê, tiếp tục mở lớp đào tạo và bồi dưỡng để đảm đương được nhiệm vụ mới.
   Các ban ngành, UBND các huyện, thị xã, các đơn vị cơ sở có trách nhiệm thực hiện nghiêm túc Chỉ thị này.
   Uỷ ban Kế hoạch có trách nhiệm hướng dẫn cụ thể các nội dung nêu trên, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện Chỉ thị này và định kỳ báo cáo kết quả với Chủ tịch UBND tỉnh./.